Merkez · Şirketler

Yapay zekâ şirketleri: kim, neyi geliştiriyor?

OpenAI'den DeepSeek'e, yapay zekâ yarışındaki 18 şirketin kuruluşu, merkezi, kurucuları, ürünleri, güncel modelleri ve son haberleri.

ABD
10
Avrupa
4
Çin
4

OpenAI

San Francisco, ABD · Kuruluş 2015

Aralık 2015'te kâr amacı gütmeyen bir araştırma laboratuvarı olarak kuruldu, sonraki yıllarda kâr amaçlı bir kol oluşturarak yeniden yapılandı. GPT model ailesi, ChatGPT, görsel modelleri ve Sora ile üretken yapay zekâ dalgasını başlatan şirket olarak bilinir. Microsoft, en büyük yatırımcıları ve bulut ortakları arasındadır.

Kurucular
Sam Altman, Greg Brockman, Ilya Sutskever, Wojciech Zaremba, John Schulman, Elon Musk ve diğerleri
Odak
Genel amaçlı asistanlar, dil, görsel ve video modelleri
Modeller
6 model: GPT-6 Astra, GPT-6.1 Sol, GPT-6 Luna, GPT-5
openai.com ↗

Anthropic

San Francisco, ABD · Kuruluş 2021

Yapay zekâ güvenliği araştırmalarına odaklanan şirket, Claude model ailesini ve Claude Code kodlama ajanını geliştirir. Kamu yararı şirketi (public benefit corporation) olarak yapılandırılmıştır; Amazon ve Google büyük yatırımcıları arasındadır.

Kurucular
Dario Amodei, Daniela Amodei ve eski OpenAI araştırmacıları
Odak
Güvenlik odaklı dil modelleri, kurumsal ve yazılım kullanımı
Modeller
9 model: Claude Opus 5.5, Claude Sonnet 5.5, Claude Haiku 5.5, Claude Fable 5.1
anthropic.com ↗

Google DeepMind

Londra, Birleşik Krallık (Google · Mountain View, ABD) · Kuruluş 2010 (DeepMind)

DeepMind 2010'da Londra'da kuruldu, 2014'te Google tarafından satın alındı ve 2023'te Google Brain ile birleşerek Google DeepMind adını aldı. AlphaGo, protein yapısı tahmin eden AlphaFold (2024 Nobel Kimya Ödülü'ne konu oldu) ve Gemini model ailesi ile tanınır.

Kurucular
Demis Hassabis, Shane Legg, Mustafa Suleyman
Odak
Gemini modelleri, bilimsel yapay zekâ, oyun ve robotik
Modeller
9 model: Gemini 4 Argon, Gemini 3.8 Flash, Nano Banana 2.1, Gemma 4 31B
deepmind.google ↗

Meta

Menlo Park, ABD · Kuruluş 2004 (yapay zekâ laboratuvarı FAIR: 2013)

Facebook, Instagram ve WhatsApp'ın sahibi Meta, açık ağırlıklı Llama model ailesini ve uygulamalarına yerleştirdiği Meta AI asistanını geliştirir. Derin öğrenmenin standart kütüphanelerinden PyTorch, Meta'nın araştırma ekibinde doğdu.

Kurucular
Mark Zuckerberg ve ortakları
Odak
Açık ağırlıklı modeller, sosyal medya asistanı, akıllı gözlük
Modeller
1 model: Llama 4
ai.meta.com ↗

Microsoft

Redmond, ABD · Kuruluş 1975

OpenAI'nin büyük yatırımcısı ve bulut ortağı olan Microsoft, Copilot asistanını Windows, Edge ve Microsoft 365 uygulamalarına yerleştirdi. 2018'de satın aldığı GitHub üzerinden yazılımcılara GitHub Copilot'ı sunar; Azure bulutunda yapay zekâ altyapısı sağlar.

Kurucular
Bill Gates, Paul Allen
Odak
Ofis ve işletim sistemi asistanı, bulut yapay zekâ altyapısı
microsoft.com/ai ↗

xAI

ABD · Kuruluş 2023

Temmuz 2023'te duyurulan xAI, Grok modellerini ve asistanını geliştirir; Grok, X (eski Twitter) platformuyla yakın entegrasyonuyla öne çıkar. Şirket Memphis'te Colossus adlı büyük ölçekli bir GPU kümesi kurdu.

Kurucular
Elon Musk
Odak
Sohbet asistanı, gerçek zamanlı sosyal medya verisi
Modeller
2 model: Grok 4.7, Grok 4
x.ai ↗

NVIDIA

Santa Clara, ABD · Kuruluş 1993

Grafik işlemcileri (GPU) ve CUDA yazılım platformuyla yapay zekâ modellerinin eğitildiği altyapının en kritik tedarikçisidir. Veri merkezi çipleri yapay zekâ yatırımlarının merkezinde yer alır; şirket ayrıca Nemotron gibi açık modeller de yayımlar.

Kurucular
Jensen Huang, Chris Malachowsky, Curtis Priem
Odak
Yapay zekâ çipleri (GPU), yazılım altyapısı, açık modeller
Modeller
2 model: Nemotron 3.5 Super VL, Nemotron 3 Ultra
nvidia.com ↗

Perplexity AI

San Francisco, ABD · Kuruluş 2022

Kaynak gösteren yapay zekâ arama motoru Perplexity'yi geliştirir; yanıtlarında birden çok sağlayıcının modellerini kullanır ve yapay zekâ destekli Comet tarayıcısını sunar.

Kurucular
Aravind Srinivas, Denis Yarats, Johnny Ho, Andy Konwinski
Odak
Yapay zekâ arama motoru, tarayıcı
perplexity.ai ↗

Anysphere (Cursor)

San Francisco, ABD · Kuruluş 2022

MIT mezunu kurucuların şirketi Anysphere, yapay zekâ destekli kod editörü Cursor'ı geliştirir; Cursor kısa sürede en hızlı büyüyen geliştirici araçlarından biri oldu.

Kurucular
Michael Truell, Sualeh Asif, Arvid Lunnemark, Aman Sanger
Odak
Yapay zekâ kod editörü ve kodlama ajanları
cursor.com ↗

Midjourney

San Francisco, ABD · Kuruluş 2021

Leap Motion'ın kurucu ortağı David Holz'un kurduğu bağımsız araştırma laboratuvarı, sanatsal kalitesiyle tanınan Midjourney görsel üreticisini geliştirir. Temmuz 2022'de açık betaya çıkan araç, dış yatırım almadan büyümesiyle dikkat çeker.

Kurucular
David Holz
Odak
Görsel ve video üretimi
midjourney.com ↗

Mistral AI

Paris, Fransa · Kuruluş 2023

Google DeepMind ve Meta'dan gelen araştırmacıların kurduğu Mistral AI, Avrupa'nın öncü yapay zekâ şirketidir. Açık ağırlıklı ve ticari modeller ile Le Chat asistanını geliştirir; veri egemenliği önemseyen kurumlar arasında tercih edilir.

Kurucular
Arthur Mensch, Guillaume Lample, Timothée Lacroix
Odak
Açık ve ticari dil modelleri, kurumsal kurulum
Modeller
2 model: Mistral Large 4, Mistral Large 2
mistral.ai ↗

ElevenLabs

Londra ve New York (Polonya kökenli kurucular) · Kuruluş 2022

Gerçekçi metinden sese, ses klonlama ve yapay zekâ dublaj teknolojileriyle sesli kitap, video ve oyun üreticilerinin standart aracı hâline geldi. Türkçe dahil onlarca dilde seslendirme sunar.

Kurucular
Mati Staniszewski, Piotr Dąbkowski
Odak
Ses üretimi, dublaj, sesli ajanlar
elevenlabs.io ↗

Hugging Face

New York, ABD (Fransız kurucular) · Kuruluş 2016

Açık yapay zekâ modellerinin, veri setlerinin ve uygulamaların paylaşıldığı en büyük platformdur; Transformers kütüphanesiyle geliştiricilerin modelleri kolayca kullanmasını sağlar.

Kurucular
Clément Delangue, Julien Chaumond, Thomas Wolf
Odak
Açık model ve veri seti platformu, geliştirici araçları
huggingface.co ↗

DeepSeek

Hangzhou, Çin · Kuruluş 2023

Ocak 2025'te yayımladığı açık ağırlıklı R1 akıl yürütme modeli, düşük maliyetle önde gelen modellere yakın performans iddiasıyla dünya çapında ses getirdi. Modellerini açık ağırlıkla paylaşır, sohbet uygulaması ücretsizdir.

Kurucular
Liang Wenfeng (High-Flyer fonunun desteğiyle)
Odak
Açık ağırlıklı akıl yürütme ve dil modelleri
Modeller
3 model: DeepSeek V4 Pro, DeepSeek V4.1 Flash, DeepSeek-V3
deepseek.com ↗

Alibaba Cloud (Qwen)

Hangzhou, Çin · Kuruluş 1999 (Alibaba Grubu)

Alibaba'nın bulut birimi, çoğu Apache 2.0 lisansıyla açık ağırlıklı yayımlanan Qwen model ailesini geliştirir. Qwen, geliştiricilerin en çok türev model ürettiği açık model ailelerinden biridir.

Kurucular
Jack Ma ve ortakları (Alibaba Grubu)
Odak
Açık dil, kod, görsel ve ses modelleri; bulut
Modeller
2 model: Qwen3.8 Max, Qwen3.7 Plus
qwen.ai ↗

Zhipu AI (Z.ai)

Pekin, Çin · Kuruluş 2019

Tsinghua Üniversitesi araştırmalarından doğan şirket, GLM model ailesini geliştirir ve uluslararası pazarda Z.ai markasını kullanır.

Kurucular
Tsinghua Üniversitesi kökenli araştırmacılar
Odak
GLM dil ve çok kipli modelleri
Modeller
2 model: GLM 5.3, GLM 5.2
z.ai ↗

Karşılaştırma tablosu

ŞirketBölgeMerkezKuruluşÖne çıkan ürünModel
OpenAIABDSan Francisco, ABD2015 ChatGPT, Sora6
AnthropicABDSan Francisco, ABD2021 Claude9
Google DeepMindABDLondra, Birleşik Krallık (Google · Mountain View, ABD)2010 (DeepMind) Gemini, NotebookLM9
MetaABDMenlo Park, ABD2004 (yapay zekâ laboratuvarı FAIR: 2013) Meta AI ve Llama1
MicrosoftABDRedmond, ABD1975 Microsoft Copilot—
xAIABDABD2023 Grok2
NVIDIAABDSanta Clara, ABD1993 —2
Perplexity AIABDSan Francisco, ABD2022 Perplexity—
Anysphere (Cursor)ABDSan Francisco, ABD2022 Cursor—
MidjourneyABDSan Francisco, ABD2021 Midjourney—
Mistral AIAvrupaParis, Fransa2023 Mistral ve Le Chat2
Stability AIAvrupaLondra, Birleşik Krallık2019 Stable Diffusion—
ElevenLabsAvrupaLondra ve New York (Polonya kökenli kurucular)2022 ElevenLabs—
Hugging FaceAvrupaNew York, ABD (Fransız kurucular)2016 ——
DeepSeekÇinHangzhou, Çin2023 DeepSeek3
Alibaba Cloud (Qwen)ÇinHangzhou, Çin1999 (Alibaba Grubu) Qwen2
Moonshot AIÇinPekin, Çin2023 —2
Zhipu AI (Z.ai)ÇinPekin, Çin2019 —2

Sık sorulan sorular

En büyük yapay zekâ şirketleri hangileri?

Üretken yapay zekâda öne çıkan şirketler OpenAI (ChatGPT), Google DeepMind (Gemini), Anthropic (Claude), Meta (Llama), Microsoft (Copilot) ve xAI'dır (Grok). Donanım tarafında NVIDIA, açık modellerde ise DeepSeek, Alibaba (Qwen) ve Mistral AI belirleyici oyunculardır.

OpenAI'nin sahibi kim?

OpenAI'nin tek bir sahibi yoktur. Şirket kâr amacı gütmeyen bir yapı olarak kurulmuş, sonradan kâr amaçlı bir kol oluşturarak yeniden yapılanmıştır; Microsoft en büyük yatırımcıları ve iş ortakları arasındadır. Sam Altman şirketin CEO'sudur.

Çinli yapay zekâ şirketleri hangileri?

Öne çıkan Çinli yapay zekâ şirketleri arasında DeepSeek, Alibaba Cloud (Qwen), Moonshot AI (Kimi) ve Zhipu AI (GLM) bulunur. Bu şirketlerin çoğu modellerini açık ağırlıkla paylaşır.

Avrupa'nın en önemli yapay zekâ şirketi hangisi?

Paris merkezli Mistral AI, Avrupa'nın öncü dil modeli şirketi olarak öne çıkar. Londra merkezli Google DeepMind, Stability AI ve ElevenLabs ile New York ve Paris'te ekipleri olan Hugging Face de Avrupa kökenli önemli oyunculardır.

Anthropic ve OpenAI arasındaki fark nedir?

Anthropic, 2021'de eski OpenAI araştırmacıları tarafından yapay zekâ güvenliğine odaklanmak amacıyla kuruldu ve Claude modellerini geliştirir. OpenAI ise ChatGPT ve GPT modelleriyle tüketici pazarında daha geniş bir ürün yelpazesine sahiptir.

Model listeleri ve haberler veritabanımızdan otomatik güncellenir. Şirket değerlemeleri ve yatırım tutarları hızla değiştiği için bilinçli olarak yer almaz.