Türkiye'nin en kapsamlı sınavlarından 2026 Yükseköğretim Kurumları Sınavı (YKS), bu yıl bambaşka bir tartışmayla gündeme geldi. Sınav sorularını yapay zeka modellerine çözdüren bir akademisyenin paylaştığı sonuçlar, eğitim çevrelerinde "yapay zeka ile sınav güvenliği" tartışmasını yeniden alevlendirdi. Üstelik elde edilen sonuç sıradan değil: 266,25 net.

Test, ÖSYM'nin 21 Haziran 2026 tarihinde düzenlediği Yabancı Dil Testi (YDT) oturumuyla tamamlanan 2026-YKS sınavının ardından sosyal medyada hızla yayıldı.

Akademisyenin paylaşımı

Sosyal medyada "akademiklink" adıyla tanınan Prof. Dr. Behçet Yalın Özkara, 2026-YKS sorularını yapay zeka modellerine çözdürdüğünü duyurdu. Ortaya çıkan tablo, yapay zekanın sınav başarısında her yıl daha da güçlendiğini ortaya koydu.

Aynı sınavın farklı yıllarda yapay zeka tarafından alınan net puanları şu şekilde:

  • 2024 yılında: 124,25 net
  • 2025 yılında: 197,5 net
  • 2026 yılında: 266,25 net

Bu eğilim, iki yıl içinde yapay zekanın YKS performansının iki katından fazla arttığını gösteriyor. Söz konusu yükseliş, dil modellerinin akıl yürütme ve matematik problem çözme yeteneklerindeki sıçramayla doğrudan ilişkili.

2 milyon 425 bin adayın katıldığı sınav

2026-YKS'ye toplam 2 milyon 425 bin 628 aday başvurdu. Sınav sonrası öğrenciler özellikle matematik testinin zorluğuna dikkat çekerken, sosyal medyada paylaşılan yapay zeka analizi tartışmaya farklı bir boyut kazandırdı.

Yapay zekanın matematik dahil tüm testlerde 266 net çıkarması, soruların artık dil modelleri için "zor" olmaktan çıktığını gösteriyor. Bu durum hem ölçme-değerlendirme yöntemlerinin hem de sınav güvenliği protokollerinin gözden geçirilmesi gerektiği tartışmasını ön plana çıkardı.

"AI gözlüğüyle kopya" iddiası

Sınav güvenliği konusunda dünya genelinde yeni bir tehdit daha gündemde. Yapay zeka entegreli akıllı gözlüklerin sınavlarda kopya amacıyla kullanılabileceği iddiası, birçok ülkede sınav güvenliği protokollerinin yeniden ele alınmasına yol açtı. Cihazların kameralarıyla soruyu çekip yapay zekayla anında yanıt alabilen sistemler, ölçme-değerlendirme uzmanları için yeni bir tehdit modeli oluşturuyor.

Türkiye'de ÖSYM, kopya cihazları konusunda yıllardır metal detektör başta olmak üzere kapsamlı güvenlik önlemleri alıyor. Ancak yapay zeka gözlükleri gibi minyatürleşmiş cihazlar yeni bir teknik mücadele alanı yaratıyor.

Eğitim camiasının iki kutuplu tepkisi

Yapay zekanın YKS başarısı, eğitim camiasında iki farklı yaklaşımı tetikledi:

  • İyimserler: Yapay zeka, soruları çözebiliyorsa ölçme yöntemini değiştirme zamanı geldi; ezbere değil, eleştirel düşünmeye ve uygulamaya dayalı sınavlara geçilmeli.
  • Endişeliler: Sınav güvenliği teknolojik olarak tehdit altında; sınav merkezlerinde elektronik cihaz tespitinin güçlendirilmesi zorunlu.

OECD ülkelerinde sosyal medya yasağı tartışması

Eğitim camiasındaki teknoloji tartışması yalnızca sınavlarla sınırlı değil. Türk Eğitim Derneği'nin düşünce kuruluşu TEDMEM, 60 yaş üzeri kişilerin de yapay zeka ehliyetine sahip olması gerektiğini öne sürdü. Direktör Dr. Sabiha Sunar, ileri yaş grubunun dijital dolandırıcılıktan en çok etkilenen kesim olduğunu vurguladı.

Türk Psikolojik Danışma ve Rehberlik Derneği (Türk PDR Der) ise OECD ülkelerinde 16 yaş altına sosyal medya yasaklamasının bir işe yaramadığını savundu. Prof. Dr. Erdal Hamarta, "Dijitalleşme kaçabileceğimiz bir şey değil. En temel şey, çocukların ve ebeveynlerin bu noktada bilinçlendirilmesi" dedi.

Yapay zeka okuryazarlığı yeni bir yetkinlik

Yapay zeka okuryazarlığı, dijital çağın yeni temel becerisi olarak konumlanıyor. Hem öğrencilerin hem yetişkinlerin yapay zekayı sorgulayarak, etik biçimde ve eleştirel düşünceyle kullanması bekleniyor. MEB'in hazırladığı "Yapay Zekâ Araçları: Öğretmen El Kitabı" da bu vizyonun bir yansıması.

Üniversitelerdeki son araştırmalar; öğretmen adaylarının yapay zekaya yaklaşımında pozitif tutumların öne çıktığını ancak yapay zeka okuryazarlığının hala düşük seviyede olduğunu gösteriyor. Bu açık, önümüzdeki yıllarda eğitim politikalarının ana eksenlerinden biri olacak.

Sınav formatı değişebilir mi?

Yapay zekanın yüksek sınav performansı, geleneksel test formatının sorgulanmasına da neden oluyor. Hayata uygulamaya dayalı projeler, performans değerlendirmeleri, eleştirel düşünme yetkinliklerini ölçen açık uçlu sorular ve disiplinler arası çalışmalar; ölçme-değerlendirme uzmanlarının önerdiği alternatif formatlar arasında.

YKS sonuçları ÖSYM tarafından önümüzdeki günlerde açıklanacak. Yapay zekanın 266 netlik performansı, sınav güvenliği ve eğitim politikası açısından kalıcı bir gündem maddesi haline gelecek. MEB ve ÖSYM'nin önümüzdeki dönemde yapay zeka destekli kopya tehditlerine karşı yeni güvenlik protokolleri devreye alması bekleniyor. Eğitim sisteminin yapay zeka çağına uyum sürecinde, sınav formatlarının köklü dönüşümü kaçınılmaz görünüyor.